Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/4181 Esas 2022/7866 Karar Sayılı İlamı

Abaküs Yazılım
10. Hukuk Dairesi
Esas No: 2022/4181
Karar No: 2022/7866
Karar Tarihi: 25.05.2022

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/4181 Esas 2022/7866 Karar Sayılı İlamı

     Özet:

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/1-a maddesi kapsamında geçen hizmetlerin tespiti istemine ilişkin davada, davacının feragat beyanı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, mahkemece davanın 5510 sayılı Kanunun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince mülga 506 sayılı Yasa hükümleri gereği yapılan inceleme sonucunda, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve sosyal güvenlik hakkından Hukuk Muhakemeleri Kanununun 307 inci maddesi kapsamında feragat olanaksız olduğu belirtilmiştir. Davacının anılan Kanunun 123 üncü maddesinde düzenlenen hakkını kullanarak ileride yeniden dava açabilme hakkını saklı tutarak, davalının rızası ile davanın takibinden vazgeçebileceği veya Kanunun 150 inci maddesi hükmü gereğince davanın takibi durdurulabileceği ifade edilmiştir. Bu nedenle, mahkemece davadan vazgeçilemeyeceği davacıya bildirilmeli, feragat beyanının 123 veya 150. maddelerinde düzenlenen haklardan birinin kullanımı niteliğinde olup olmadığı kendisine sorulmak suretiyle belirlenmeli, beyanın anılan anlamlarda kullanıldığı saptandığı takdirde duruma göre 123 veya 150. maddesinde öngörülen usul işletilmeli, aksi durumda ise, dava konusu istem hakkında karar verilmelidir. Kanun maddeleri: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307, 123 ve 150. maddeleri.
10. Hukuk Dairesi         2022/4181 E.  ,  2022/7866 K.

    "İçtihat Metni"

    Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi



    Dava, hizmet tespitine ilişkindir.
    Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
    Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
    Somut olayda dava, 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında geçen hizmetlerin tespiti istemine ilişkin olup; davacının davadan feragat ettiğine dair beyanı gerekçe gösterilerek davanın reddine dair karar verilmiştir.
    Davanın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu ancak, geçiş hükümlerini içeren aynı yasanın Geçici 7. maddesi gereğince mülga 506 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, söz konusu mevzuat hükümleri gereği yapılan inceleme sonucunda; 506 sayılı Yasanın 6. maddesi gereği sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Yasaların öngördüğü belli bir sosyal güvenlik kuruluşu sigortalısı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü yaratır. Kişi ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu iradi bir durum değil, yasa gereği kendiliğinden meydana gelen statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, sosyal güvenlik hakkından Hukuk Muhakemeleri Kanununun 307 inci maddesi kapsamında feragat olanaksızdır ve açılan sigortalılığın ve sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davadan da vazgeçilemez. Davacı ancak, anılan Kanunun 123 üncü maddesinde düzenlenen hakkını kullanabilir ve ileride yeniden dava açabilme hakkını saklı tutarak, davalının rızası ile davanın takibinden vazgeçebilir veya Kanunun 150 inci maddesi hükmü gereğince davayı takip etmeyerek yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılması ve giderek davanın açılmamış sayılması sonucunu elde edebilir.
    Bu nedenle; inceleme konusu davada mahkemece, davadan vazgeçilemeyeceği davacıya bildirilmeli, feragat beyanının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 123 veya 150. maddelerinde düzenlenen haklardan birinin kullanımı niteliğinde olup olmadığı kendisine sorulmak suretiyle belirlenmeli, beyanın anılan anlamlarda kullanıldığı saptandığı takdirde duruma göre 123 veya 150. maddesinde öngörülen usul işletilmeli, aksi durumda ise, elde edilecek sonuca göre dava konusu istem hakkında karar verilmelidir.
    O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
    SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.05.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.







    Hemen Ara